Như chúng ta đã biết, chức năng bài tiết hầu hết các sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hoá ra khỏi cơ thể như ure, creatinin, amoniac,… và kiểm soát hầu hết nồng độ các chất và thể tích dịch cơ thể, qua đó thận có chức năng điều hoà nồng độ các chất và áp suất thẩm thấu trong huyết tương, điều hoà pH và thể tích dịch ngoại bào, được thực hiện là nhờ hoạt động lọc ở cầu thận, tái hấp thu và bài tiết ở ống thận. Ngoài ra, thận còn tham gia hoạt điều hoà huyết áp và sản sinh hồng cầu. Chính vì vậy, các bệnh của thận thường làm tăng huyết áp động mạch và thiếu máu.

Sau khi tìm hiểu về quá trình lọc ở cầu thận (Phần 1), tiếp theo đây chúng ta sẽ hiểu thêm về Quá trình tái hấp thu.

Theo 2 cơ chế vận chuyển tích cực và khuyếch tán theo con đường: ống thận -> dịch gian bào -> mao tĩnh mạch ống thận.

Chức năng của thận – Quá trình tái hấp thu (P.2)

Chức năng của thận – Quá trình tái hấp thu (P.2)

Tái hấp thu ở OLG: Khoảng 80% các chất được hấp thu ở đây, vì vậy khi vào quai Henle nước tiểu vẫn đẳng trương.

– Tái hấp thu Glucose: theo cơ chế vận chuyển tích cực phụ thuộc nồng độ glucose trong máu.

– Tái hấp thu HCO3-: theo cơ chế vận chuyển tích cực liên quan đến cacbonanhydrase (CA).
– Tái hấp thu protein và aa: hấp thu hoàn toàn ở OLG theo cơ chế ẩm bào.

– Tái hấp thu: Na+ khuyếch tán, K+ theo cơ chế vận chuyển tích cực, Cl theo gradien nồng độ.

– Tái hấp thu nước: theo các chất có áp lực thẩm thấu cao đã được hấp thu: Na, K, Cl…

– Tái hấp thu ure: do nước được tái hấp thu làm nồng độ ure trong ống thận cao hơn nồng độ trong dịch gian bào nên nó được tái hấp thu theo cơ chế khuyếch tán theo gradient nồng độ.

Tái hấp thu ở quai Henle: 25%Na, 15% nước.

– Dịch gian bào quanh quai Henle rất ưu trương mặt khác nhánh xuống và đoạn đầu nhánh nên mỏng cơ tính thấm cao với nước và ure, nhưng nó không cho Na+ đi qua
– Tới nhánh lên quai Henle dày hơn dịch trong quai rất ưu trương Na+ được vận chuyển tích cực, vì thế tới OLX nước tiểu nhược trương.

Tái hấp thu ở OLX: Phụ thuộc vào 2 yếu tố cơ bản là nhu cầu của cơ thể và chất lượng nước tiểu qua đó.
– Tái hấp thu nước nhờ ADH nhờ cơ chế chủ động. ADH thông qua AMP vòng hoạt hóa ezym hyaluronidase trong phản ứng thuỷ phân acid hyaluronic để mở rộng lỗ màng trong quá trình vận chuyển nước.

– Tái hấp thu Na+: theo cơ chế khuyếch tán có chất mang và vận chuyển tích cực ở màng bên và màng đáy nhờ aldosterol: hormone tuyến vỏ thượng thận hormone này kích thích tế bào ống lượn tổng hợp protein thông qua hoạt hoá hệ gen: protein này là protein tải và protein enzym tham gia vào vận chuyển tích cực Na+.

– Tái hấp thu HCO3-: thụ động như ở OLG.

Xem tiếp phần 3 tại đây.

Theo yduocvn.com

Nhận xét