Cấu tạo chung

Ở  người và động vật bậc cao, hai quả thận hình hạt đậu dài khoảng 10–12cm, rộng 5–7cm, dày 3–4cm, nặng 100–120g. Hai quả thận nằm sát phía lưng của thành khoang bụng, hai bên cột sống (từ đốt ngực XII đến đốt thắt lưng I–II). Thận phải nhỏ hơn và nằm thấp hơn thận trái khoảng 1 đốt sống. Thận được giữ chắc trong bụng nhờ hệ thống cân vùng thận (lớp cân gồm 2 lá bọc thận). Rốn thận là chính giữa bờ cong phía trong, nơi đó có mạch máu đến và đi ra khỏi thận, có ống niệu, có dây thần kinh.

Cấu tạo của thận

Cấu tạo của thận

Bổ dọc một quả thận ta thấy bên trong gồm hai phần: phần chính giữa là bể thận có chứa mô mỡ,  các mạch máu và dây thần kinh, phần xung quanh đặc gồm hai lớp, bên ngoài là lớp vỏ  đỏ xẫm do có nhiều mao mạch và các cấu trúc dạng hạt là các cầu thận. Lớp tuỷ ở trong màu nhạt là lớp hình tháp, đáy của tháp bắt nguồn từ lớp vỏ còn đỉnh thì hướng vào xoang thận, đó là hệ thống các ống thận.

Cấu tạo của đơn vị thận (nephron)

- Mỗi quả thận của người được cấu tạo từ hơn một triệu đơn vị thận. Đơn vị thận vừa là đơn vị cấu tạo vừa là đơn vị chức năng.

- Mỗi đơn vị thận gồm có cầu thận và ống thận.

      * Cầu thận gồm quản cầu Malpighi và nang Bowman là một túi bọc quản cầu, thành nang có nhiều lỗ nhỏ. Quản cầu Malpighi gồm khoảng 50 mao mạch xếp song song thành khối hình cầu. Ngăn cách giữa nang và mao mạch là một màng lọc mỏng để lọc các  chất từ mao mạch sang nang.

     * Ống thận gồm ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa.Dịch lọc từ nang đổ vào ống lượn gần (uốn khúc), tiếp đến là quai Henle là một ống hình chữ U. Ở đầu lên của quai Henle tiếp với ống lượn xa cũng là một ống uốn khúc. Từ ống lượn xa dịch lọc đổ vào ống góp. Ống góp không thuộc đơn vị thận, nó nhận dịch lọc từ một số đơn vị thận để đổ vào bể thận.

- Hệ mạch của thận

 Động mạch thận tách ra từ động mạch chủ lưng chạy tới rốn thận. Vào trong thận, động mạch này chia nhỏ nhiều lần đến mỗi đơn vị thận, gọi là động mạch nhỏ đến (động mạch hướng tâm). Trong cầu thận, động mạch đến lại phân nhỏ thành mao mạch tạo ra quản cầu Malpighi. Các mao mạch của quản cầu tập trung thành động mạch đi (động mạch ly tâm). Động mạch đi lại phân nhỏ thành mạng lưới mao mạch quanh ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa. Cuối cùng mao mạch từ ống lượn xa tập trung đổ vào tĩnh mạch thận.

Sơ đồ cấu tạo một nephron

Cấu tạo của thận

Cấu tạo của thận

 Theo khoemoivui

Nhận xét